eus | cas
Babestutako zuhaitzak: 227

Zer da oinez basoa?

Oinez Basoa tokian tokiko proiektua da, Nafarroa Oinez bestaren antolaketaz arduratzen den ikastolari laguntzera heldu dena.

Baina, aldi berean, dimentsio unibertsal eta parte hartzailea du, milaka pertsona eta entitate bere baitan bildu nahi dituena. Horrela, ingurumenaren eta euskararen berreskurapenean lagunduko dugulakoan gaude.

Oinez Basoa Nafarroako Ikastolen Elkarteak (NIE) bultzatutako proiektua da.

Proiektu hau 2008an sortu zen, Nafarroa Oinez bestak, hots, ikastolen bestak, naturan duen ekologia-inpaktuaz jabetu ginelarik. Izan ere, baliabide naturalak kontsumitu, hondakinak sortu eta berotegi-efektuko gasak isurtzen baititu bestak.

Uzten duen aztarna ekologikoa gutxitzeko asmoz, Oinez Basoa sortzea erabaki genuen, besta ospatzen den tokian ingurumenaren kalitatea hobetuko zuen testigantza bat uzteko behin betiko; natura-gune autoktono bat birsortzea, alegia.

Orain arte zazpi baso ezberdin sortu ditugu: mendebaldeko baso bat Arbizun, baso mediterranear bat Tafallan, ibaiertzeko baso bat Tuteran, baso jangarria, hegazti basoa eta zabortegi eremua berreskuratzeko basoa Zangozan, atlantiar basoa Baztanen, mindetzaren (baso komunalaren) auzolana berreskuratu nahian eta Viana-Lodosako Ikastolek zuhaitz eta zuhaixka ezberdinak landatu zituzten Sartagudan eta Andosillan. Lesakan, 2015ean izan zen sutearen ondorioz 190 hektarea erre ziren eta Oinez Basoa ekimenaren bitartez kiskalitako 9 hektareako eremua birlandatu da.

Proiektua abian jarri zenetik 47.000 zuhaitzetik gora landatzea lortu dugu Nafarroan barna, Nafarroa Oinez bestaren aztarna ekologiko eta solidarioaren erakusgarri. Urtero, sortutako basoak handitzen doaz, eta gure eguneroko lanean baliabide pedagogikoak eskatzen dizkigute. Horren adibide garbia Arbizuko basoan sortutako baltsa, non hegazti migratzaileek eta igelek bizitoki egin duten. Tafallan, NUPren laguntzaz, ikerketa-lan bat gauzatu dute, airearen karbonoaren bahiketa eta Oinez Basoak naturan sortzen dituen onurak aztertzeko.

Iņigo Aritza Ikastolan jarraipena eman nahi diogu Oinez Basoa proiektuari eta gure seme-alabak ingurumena zaintzeko premiaz sentsibilizatu daitezen hezi nahi ditugu, modu aktiboan. Baina harago ere joan nahi dugu, gizarte osora iritsi nahi baitugu. Ezinbestekoa da konpromiso bat hartzea, beroketa orokorraren eta aldaketa klimatikoaren ondorioak jasaten dituen lehenengo belaunaldia baikara, eta, horrek bultzatuta, gogoeta egin behar dugu iraunkortasunaren balioa pertsona guztiei helaraztearen garrantziari buruz.

2017-2018 ikasturtean hitzarmen bat izenpetu da Nafarroako Unibertsitate Publikoarekin, Oinez Basoen sarearen garapen pedagogikoa dela-eta. Hitzarmen horretan hainbat ekimen biltzen dira. Alde batetik, ingurumenaren alorreko parametroen eta proposamen parte-hartzaileen monitorizazioa, ingurumen hezkuntza lantzeko Tafallako Oinez Basoan. Iņigo Virto -ingeniari doktore agronomoa- eta Bosco Imbert -biologiako doktorea- irakasleek parte hartuko dute bertan.

Beste alde batetik, Oinez basoen sareaz baliatuko den zientzia proiektu herritar baten garapena. Ekimen horren bitartez, ikasleek zein familiek parte hartu ahal izango dute tresna horren garapenean, eta, horrela, espezieak identifikatu eta konparatuko dira, izen arruntak sartuko dira hainbat hizkuntzatan eta erreferentziazko oinarri bat sortuko da, konparazioak eta jarraipenak egin ahal izateko, bai sare barruan bai plataformako beste ekimen batzuetan. Biologiako doktore den Javier Peralta irakasleak jardungo du laguntzen.